تاریخ جهان

مقالاتی در باره تاریخ!

تاريخ جهان History of World أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الأرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةً وَآثَارًا فِي الأرْضِ فَمَا أَغْنَى عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ قرآن كريم؛ سوره 40.غافر؛آيه 82 تاريخ معلّم انسان‌ها است. امام خميني رحمة‌اللّه عليه
دژى در دامنه البرز (مرورى بر جنبش حسن صباح)
ساعت ٧:٠۱ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱۸ فروردین ۱۳٩٠  کلمات کليدي: تاریخ اسلام و ایران پس از اسلام

نیمه دوم سده دوم هجرى، شرایط را براى جهت گیرى نهضت هاى انقلابى فراهم آورد. عباسیان که در سال ۱۳۲ / ۷۵۰ توانستند به قدرت برسند موجب تحولات مهمى در جهان اسلام به ویژه در منطقه شرق شدند. پیشتر در همان اوان قدرت گیرى عباسیان قیام هایى رخ نموده بود اما با تبدیل تدریجى خلافت به نوعى امپراتورى، بستر براى شکل گیرى این نهضت ها هموارتر گشت. با رشد تجارت و صنعت در امپراتورى عباسى در اواخر قرن سوم و سرتاسر قرن چهارم هجرى، مسائل اجتماعى از اهمیتى خاص برخوردار شد و نهضت هایى که نماینده بى نظمى و آرمان گرایى اجتماعى بودند، اهمیت بسیارى یافت.


 
آیا از تاریخ می توان آموخت؟
ساعت ٧:٠۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ فروردین ۱۳٩٠  کلمات کليدي: فلسفه تاریخ- آموزشی

تصور اینکه تاریخ باید موعظه کند، سرگذشتى دراز دارد. به عقیده تاکیتوس(2)، مهمترین‏نقش تاریخ این است که نمى‏گذارد کارهاى شایسته فراموش شوند و آدمیان را از ترس تقبیح‏آیندگان از کردار بد باز مى‏دارد. این نظر بطبع نزد مصلحان اخلاقى سخت مقبول افتاده است.فى‏المثل، لوتر مى گوید از تاریخ "یاد مى‏گیریم که پارسایان و فرزانگان در پى چه چیزها بودند واز چه دورى مى‏جستند و چگونه مى‏زیستند و روزگار بر آنان چه سان مى‏گذشت یا به چه‏پاداشى رسیدند، و بعکس، بدکاران و اصرار ورزان بر جهل چگونه عمر به سر بردند و چه‏کیفرهایى بر ایشان رانده شد."


 
یک سند
ساعت ٦:٥٤ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٤ فروردین ۱۳٩٠  کلمات کليدي: تاریخ معاصر

سند زیر تلگراف «لرد چلمز فورد» نایب‌السلطنه انگلیسی هند(1) به آقای «ادوین مونتاگ» وزیر امور هندوستان در کابینه انگلیس است که در 22 ژانویه 1921 (دوم بهمن 1299) مخابره شده است. توضیح این که این تاریخ یک ماه قبل از کودتای رضاخان (سوم اسفند 1299) بوده و روسها متعاقب انقلاب بلشویکی نیروهای خود را از ایران خارج کرده‌اند. همچنین «استاروزلسکی» فرمانده روسی قزاق‌ها تحت فشار انگلیسی‌ها برکنار و از ایران اخراج شده (آبان 1299) و کابینه اول سپهدار اعظم آخرین صدراعظم قاجار نیز تحت‌تأثیر بحرانهای سیاسی و اقتصادی استعفا کرده (25 دی 1299) و انگلیسی‌ها در شرایط ضعف روسها نهایت تلاش خود را برای تحکیم موقعیت خود در ایران به کار بسته‌اند. آنان از جمله در تبلیغات خود تلاش دارند تا به افکار عمومی مردم ایران بفهمانند که ادعای روسها در مورد عقب‌نشینی از خاک ایران و عدم چشم‌داشت به اراضی ایران دروغ است. هدف دولتمردان انگلیسی از این تبلیغات ترساندن دولت و ملت ایران از بلشویسم و توجیه حضور نظامیان انگلیسی در خاک ایران است. سند موردنظر در پاسخ به تلگراف 11 روز قبل لرد کرزن وزیر خارجه بریتانیا به مستر نورمن وزیرمختار وقت انگلیس در تهران که در آن نظر نایب‌السلطنه انگلیسی هند را درباره احتمال عقب‌نشینی حکومت احمدشاه در برابر احتمال حمله مجدد روسها به ایران و استقرار احتمالی پایتخت در اصفهان خواسته بود، منتشر شده است. نایب‌السلطنه هند در این سند، علل از بین رفتن جایگاه انگلیس نزد مردم ایران و راههای ایجاد محبوبیت بریتانیا در ایران را تبیین کرده است. متن سند چنین است:


 
اولین روزنامه در ایران از زبان مؤسس آن
ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز جمعه ۱٢ فروردین ۱۳٩٠  کلمات کليدي: تاریخ معاصر
نویسنده:عباس اقبال آشتیانی

اولین روزنامه چاپی که به زبان فارسی در ایران منتشر شده در سال 1253 یعنی سال چهارم سلطنت محمدشاه قاجار بوده است که آن را در طهران میرزا محمد صالح مهندس شیرازی به چاپ سنگی انتشار داده است.
اطلاع مفصل‌تر ما راجع به وجود این روزنامه مأخوذ از مقاله‌ای است که شخصی به تاریخ 1839 میلادی مطابق سال 1255 قمری در روزنامه انجمن آسیایی انگلیس جلد پنجم راجع به آن نوشته و عکس یک نسخه از آن را در همان روزنامه چاپ کرده است.


 
زمان ظهور زرتشت از نگاهى دیگر
ساعت ٦:٤٧ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٢ فروردین ۱۳٩٠  کلمات کليدي: ایران باستان

منابع سنتى تاریخى، زمان ظهور زرتشت را درست 258 سال پیش از اسکندر، و در عهد گشتاسب، پدر داریوش اول هخامنشى، آورده‏اند 1 ، لیکن این تاریخ‏گذارى به دلیل مطرح شدن پاره‏اى ابهام‏ها، مورد تردید بسیارى از دانشوران قرار گرفته است. 2 از این رو، برخى با استفاده از شواهد زبان‏شناسى و نیز یافته‏هاى باستان‏شناسى، زمانه زرتشت را به قرنها پیش از آن عقب برده‏اند. 3 کسانى هم به روایتهاى یونانیان کهن دلبسته‏اند که ظهور پیام آور نامدار ایرانى را عمدتا 6 هزار سال پیش از افلاطون دانسته‏اند. 4 به این ترتیب و با وجود انبوه کاوشهاى پیگیرانه، مى‏توان گفت که زمان دقیق ظهور زرتشت، به سان چیستانى ناگشوده سبب دلمشغولى و اختلاف نظر پژوهندگان دین و فرهنگ کهن ایران زمین شده است; به طورى که امروزه تعداد آرا و نظرهاى گوناگون ابراز شده، واقعا بیرون از حد شمار مى‏نماید. 5


 
اولین همه‌پرسی انقلاب اسلامی
ساعت ٦:٤٦ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۸ فروردین ۱۳٩٠  کلمات کليدي: تاریخ معاصر

اولین همه‌پرسی در ایران پس از انقلاب اسلامی بسیاری از ناظران مسائل ایران را مبهوت و افکار عمومی جهان را تحت‌تاثیر قرار داد زیرا تا پیش از آن این‌گونه القا می‌شد که شکل حکومت آینده ایران براساس اجبارهای دینی و قدرت متمرکز روحانیون رهبری‌کننده انقلاب تعیین خواهد شد و اگرچه مردم انقلاب اسلامی را به راه انداخته‌اند، اسلام به‌عنوان یک ایدئولوژی دینی سهمی برای مشارکت سیاسی مردم قائل نخواهد بود. اما رفراندوم دوازدهم فروردین سال 1358 یکی از کم‌نظیرترین نمونه‌های مشارکت سیاسی آرام و مترقی تاریخ قلمداد گردید و راه هرگونه مداخله‌جویی خارجیان و فتنه‌انگیزی داخلی را به‌روی دشمنان بست. در مقاله زیر ماجرای این رویداد تاریخی را مرور خواهید کرد.


 
تاریخ، علم زندگی
ساعت ٦:۱٩ ‎ب.ظ روز شنبه ٦ فروردین ۱۳٩٠  کلمات کليدي: فلسفه تاریخ- آموزشی

اگر تعلیم و تربیت با تمامی کلیت و جامعیت خویش در نظر دارد یک نسل را برای زندگی در جامعه فرد آماده سازد، آموزش تاریخ چه نقشی در فراهم آمدن این آمادگی خواهد داشت؟ به طور کلی آموختن برای زیستن، در چه جایی مستلزم بهره‌گیری از دانش تاریخ است؟ بدون آموزش تاریخ، چه نقصانی در کار خواهد بود و چرا تاریخ جزو درس‌های اصلی به شمار می‌آید؟ چرا فرهنگ عمومی جامعه مدام متذکر خاطره تاریخی خویش است؟


 
 
 
 

سرور و قالب: پرشین بلاگ
تمامي حقوق اين وبلاگ متعلق به بلاگ تاريخ جهان است.